مسابقه تغییر شکل دهنده

ساختمان تغییر شکل دهنده

تا آنجا که به یاد دارم، خوانایی معماری به ماندگاری فضاست، به خاطره ها و خاطره مندی های وجودی در ساختار زمان که برای هر شخص خاصیتی از خودباوری را به مرتبه ی نوستالژیک مکان ارائه میکند. آنچنان که در معماری پویا، صحبت از حرکت و تنوع فضایی است، چه به لحاظ محیط و شرایط محیطی، و چه از درون در معماری داخلی و حتی جزئی تر از آن، متحرک بودن و داشتن قابلیت جابجایی مبلمان است. اگرچه اینها خواصی جداناشدنی از معماری و مفاهیم بنیادی و کالبدی آن است اما، با توجه به فلسفه ی زندگی معاصر، نیاز به ایجاد تنوع فضایی و همینطور استفاده ی چند منظوره از هر فضایی از یک طرف، و همینطور نیاز به فرآیند استفاده ی بهینه تر از شرایط محیطی به گونه ای که ساختار فرم و شکل در معماری و شهرسازی ناخودآگاه متأثر از آن میشود، همگی دلائلی محکم بر روند تسریع شکل گیری پدیده ای در معماری است که همگون با اتفاقات روز دنیا و در مصادیق اجتماعی، بروز کرده و بر پویایی فضا و مکان رأی تصدیق میگذارد.

ساختمان تغییر شکل دهنده در حقیقت نیازهای رسیدن به همه ی اهداف معماری داینامیک را برآورده میکند، یعنی استفاده از شرایط محیطی با تغییر در ساختار بیرونی، و همچنین استفاده از هر فضایی برای مفاهیم متفاوت و عملکردهای چندگانه با تغییر در ساختار درونی، تمامی جنبه های عملکردی و مفهومی معماری پویا را داراست.

ساختمان تغییر شکل دهنده از بخش های زیر تشکیل شده است، سازه ی متحرک، پلان های متحرک، و لوازم متحرک، که این تحرک و پویایی همسان، همزمان و هم جهت میتواند در تمام ساختار و در یک روند چند دقیقه ای یا چند ساعته اتفاق بیافتد. تبدیل یک ساختمان چهارگوش ساده به شکل مکعب مستطیل به یک چند ضلعی ناهمگون، ویژگی اصلی ساختمان تغییر شکل دهنده است.

سازه ی داینامیک : سازه ی اصلی ساختمان تغییر شکل دهنده ترکیب دو سازه ی اصلی در ساختمان های بلند مرتبه است، باکس سازه ی مرکزی که در وسط پلان قرار دارد، و ستون های کمکی در گوشه ها. با استفاده از سازه های پویا، که قابلیت تغییر ارتفاع و طول را دارند، در ساختمان های متفاوت با ارتفاع های مختلف، دستیابی به پلان های آزاد نیز راحت تر خواهد بود. در ساختمان تغییر شکل دهنده از هر دو قابلیت سازه های متحرک استفاده شده است، هم برای تغییر ارتفاع آن در طبقات و بام، و هم در طول و ارائه یک پلان آزاد در شاخصه ی میزان غالب هر طبقه از بیرون.

پلان های داینامیک : قابلیت تغییر معماری داخلی، نه فقط به معنای جابجایی یک دیوار، بلکه به عنوان تغییر جایگاه هر بخش از پلان در راستای طبقه و همسو با تغییرات نما، و یا متفاوت با عملکرد نما و تغییر افقی یا عمودی و خودمحوراست. این قابلیت متفاوت از عملکرد چرخشی ( گردشی ) ساختمان های پویاست. در این قالب پلان، فرم یکسان پلان ها تغییر میکند، برای نیاز می توان خواب را در کنار پذیرایی داشت، و یا حمام در کنار تراس. در هر طبقه یک فضای خالی موجود است تا کارکرد این قالب های متحرک ( عرصه های مختلف )، راحتتر صورت گیرد. وجود فضای خالی دقیقا خاصیت پازل را به هر طبقه میدهد، تغییرات مورد نیاز برای جابجایی عرصه ها را کوتاه تر میکند، هم زمانی و هم محوری. در این نوع از تغییرات، پلان فضاهایی که نیاز به تاسیسات دارند مانند سرویس و یا آشپزخانه، ثابت بوده و باقی فضاها متحرک میشوند؛ اما با استفاده از سیستم طراحی تأسیسات مرکزی در سازه ی اصلی، می توان این فضاها را هم به صورت متحرک، در قالب های متفاوت در طبقات و واحدها، با قابلیت جابجایی داشت.

در کنار این نوع از عملکرد در پلان، هر بخش در صورت نیاز می تواند در راستای محور خود به بیرون یا درون حرکت کند ( کنسول شده یا از ستون های دیگر کمک بگیرد ). و علاوه بر دو قالب گفته شده در پلان های متحرک، جابجایی دیوارها نیز در واحدها، تنوع فضایی را به نوع دیگری به نمایش میگذارد.

استفاده از نمای دوپوسته در بخش های مختلف و خصوصا استفاده از سازه ی چادری در پوشش اصلی نما، امکان تغییرات سازه ای و نمود آن در سیما و چهره ی ساختمان در بیرون منظم و راحت تر میکند، بطوریکه برای تغییر سازه ای و جابجایی پلان ها، سازه ی چادری که در پوسته ی دوم قرار دارد، بعنوان پوسته اول وارد شده و پوشش اصلی ساختمان را در بر میگیرد. عملکرد سازه ی چادری در ساختمان تغییر شکل دهنده دقیقا مانند پوست بدن است که همراه با رشد فیزیکی، کشیده شده و با کاهش وزن غالب، جمع میشود.

معماری داینامیک بینشی جدید در عرصه ی ساخت است و بدون هیچ قالبی، هم به معمار و هم به معماری، اختیار و آزادی کامل داده است.